เชื่อใจตัวเอง แล้วก็ฝึกให้ตัวเองน่าเชื่อใจด้วย
เรามีตัวเองอยู่คนเดียว เชื่อใจมันไว้ แต่อย่าไร้เดียงสา ความเชื่อใจตัวเองไม่ได้มาฟรี ๆ มันถูกตีขึ้นมาจากการกล้ามองความพลาดของตัวเองตรง ๆ หาความจริงของตัวเองให้เจอ ขัดมันเรื่อย ๆ แล้วสร้างความเชื่อใจแบบที่อยู่ได้นาน
- เกินไป: มั่นใจแบบหลับตา มองไม่เห็นจุดบอดตัวเอง
- ไม่ถึง: ไม่เชื่อตัวเอง จนปิดปากความคิดตัวเองไปหมด
- พอดี: เชื่อใจตัวเองอย่างมีเป้าหมาย ตั้งคำถาม เรียนรู้ แล้วแข็งแรงขึ้นระหว่างทาง
นักคิด: เคียร์เคอกอร์ (“ความเจ็บป่วยสู่ความตาย”), ยุง (individuation), มายา แองเจโล, เอเมอร์สัน
เติมสติให้กันและกัน
ชาร์จ ไม่ก็ไหม้ หาสิ่งที่เติมสติให้ตัวเองให้เจอ อะไรก็ได้ที่ทำให้หัวไม่หลุดลุ่ย แล้วแบ่งไฟนั้นให้คนอื่นด้วย แต่อย่าหายไปในสิ่งที่ใช้ชาร์จจนลืมทาง
ในภาษาไทยมีคำที่ตรงกว่าคำอังกฤษอยู่แล้ว: สติ ไม่ใช่ความสุข ไม่ใช่ความสงบ แต่คือการกลับมาอยู่ตรงที่ตัวเองยืน
- เกินไป: ใช้มันหนีความจริง
- ไม่ถึง: ไม่ยอมพัก จนไม่เหลืออะไรให้ใช้
- พอดี: เติมบ่อย ๆ แต่ไม่ถอยออกไปถาวร
นักคิด: วิลเลียม เจมส์, มีฮาย ชิกเซนต์มีฮายี, คาร์ล ยุง, เวอร์จิเนีย วูล์ฟ
ฝึกนิสัยความคิดให้ดี ฝึกไปเรื่อย ๆ ไม่มีวันจบ
ไม่มีวินัย ความคิดก็อ่อนแรง ฝึกหัวเหมือนฝึกกล้าม ดันมัน ให้มันเหนื่อย ให้มันทน ความทนทานจริง ๆ ไม่ได้เกิดจากการอยู่เฉย มันเกิดจากการซ้อมนิสัยเดิม ๆ จนมันอยู่ตัว
- เกินไป: ตั้งคำถามกับทุกความคิดจนหมดแรงหรือขยับไม่ได้
- ไม่ถึง: ปล่อยความคิดลอยไปตามลม รู้ตัวว่าเบลอแล้วก็ยังไม่กลับมา
- พอดี: ใช้การรู้ทันความคิด เรียกชื่อมันให้ถูก แล้วค่อย ๆ เหลานิสัยความคิดให้คม
นักคิด: เซเนกา, มาร์คัส ออเรลิอัส (“บันทึกถึงตนเอง”), นีทเชอ (Amor Fati), วิลเลียม เจมส์