ux

เรามาไกลแค่ไหนแล้ว วงการ UX เดินทางมาไกลมาก เราขยับจากการทำให้ของมันใช้ได้ ไปสู่การทำให้ของมันเชื่อมกับคนได้จริง แล้วเราก็แอบใช้ทางลัดกันเยอะเหมือนกัน “ลดภาระทางปัญญา” “ทำให้ไร้แรงเสียดทาน” เราพูดกันจนติดปาก บางทีก็พูดเพราะมันฟังดูเท่เฉย ๆ ไม่ได้เพราะมันเหมาะกับงานตรงหน้า พอประสบการณ์ดิจิทัลเริ่มดูเป็นดิจิทัลน้อยลงแต่ส่งผลมากขึ้น เราก็ต้องรื้อวิธีคิดกันใหม่ แล้วรมควันไล่แพตเทิร์นที่หวังดีแต่ให้ผลตรงข้ามออกมาให้หมด Human-Centered Design: ฐานรากที่แข็งแรงแต่ยังมีที่ให้โต หัวใจของ UX คือ Human-Centered Design (HCD) ปรัชญาที่ ดอน นอร์แมน ผลักดัน โดยวางความต้องการและความสามารถของผู้ใช้ไว้ข้างหน้าสุด แนวทางนี้ช่วยสร้างผลิตภัณฑ์ที่เข้าใจง่ายและมีความหมายมากขึ้น แต่ในทางปฏิบัติ HCD ถูกทำให้ง่ายเกินไปอยู่บ่อย ๆ บางทีมตีความมันเป็นกระบวนการติ๊กช่อง ไม่ใช่วิธีคิด ซึ่งนำไปสู่งานออกแบบที่ขูดได้แค่ผิวของความต้องการผู้ใช้ ด้านบวกคือ HCD จุดของใหม่ขึ้นมามหาศาล ช่วยให้เราสร้างของที่ไม่ได้แค่ใช้ได้ แต่ใช้แล้วรู้สึกดี แต่ถ้าจะดึงมันออกมาให้เต็ม เราต้องเลิกใช้มันแบบขอไปทีก่อน ฮิวริสติกของ Jakob Nielsen: หลักชี้แนะ ไม่ใช่กฎเหล็ก usability heuristics ของ ยาคอบ นีลเซน ให้แนวทางที่มีค่ากับนักออกแบบในการสร้างอินเทอร์เฟซที่เข้าใจง่าย หลักการอย่างการให้ฟีดแบ็กและการป้องกันข้อผิดพลาดได้หล่อหลอมงานออกแบบที่ประสบความสำเร็จจำนวนมาก แต่แม้จะถูกอ้างถึงกว้างขวาง มันก็ถูกเอาไปใช้โดยขาดบริบทหรือความยืดหยุ่นที่จำเป็น เช่น การเน้นลดภาระทางปัญญามากเกินไปอาจทำให้ปฏิสัมพันธ์ที่ต้องการความละเอียดหรือความลึกกลายเป็นของตื้น ถึงอย่างนั้น งานของนีลเซนก็ยกระดับของทั้งวงการขึ้นมาจริง ๆ ปัญหาไม่ได้อยู่ที่หลักการ ปัญหาอยู่ที่เราลอกมันมาใช้โดยไม่ดูบริบท เห็นช้างขี้ ขี้ตามช้าง แล้วก็สงสัยว่าทำไมของเราไม่เวิร์ก ที่ทำได้ดี กับที่ยังไม่ได้ทำ เราก้าวมาไกลก็จริง แต่มีเรื่องสำคัญที่เรายังทำได้ไม่ดีพอ โดยเฉพาะเรื่องการเข้าถึง...